Dư thừa dự án đô thị

Kết quả rà soát bước đầu trên 700 đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng tỉ lệ 1/2000 và 1/500 của Hà Nội mở rộng cho thấy, có quá nhiều các đồ án quy hoạch, dự án đầu tư tập trung vào lĩnh vực bất động sản so với các lĩnh vực khác (chiếm 51% về số lượng các đồ án, dự án và 51,7% về tổng diện tích mặt bằng). Điều tai hại là, hầu hết các đồ án quy hoạch và dự án đầu tư này đều bắt đầu nghiên cứu, khảo sát vào năm 2007 - thời kỳ thị trường tài chính, bất động sản trong nước và trên thế giới còn khá sáng sủa và thuận lợi. Tại thời điểm hiện nay khi các điều kiện thuận lợi nêu trên không còn nữa thì đã phát sinh sự mất hài hòa, không hợp lý. Việc chậm tiến độ thậm chí bỏ trống ở một số dự án đã có mặt bằng sạch gây bức xúc lớn trong dư luận.

Chờ được… đại phẫu

Phát triển quá nóng, chưa có sự gắn kết, hỗ trợ hợp lý với nhau, tiềm ẩn tương lai phát triển không bền vững nên cắt giảm là xu hướng tất yếu đối với khối lượng dự án khổng lồ phía Tây Hà Nội. Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Phí Thái Bình đã khẳng định chủ trương này của Hà Nội khi tuyên bố, để tránh khỏi sự lãng phí to lớn và đảm bảo sử dụng nguồn tài nguyên đất, đặc biệt là đất trồng lúa, rau quả năng suất cao một cách tiết kiệm, sử dụng vốn đầu tư an toàn và hiệu quả, tránh tình trạng dư thừa nhà ở do cung vượt quá cầu, yêu cầu tất yếu là phải dừng, hoãn; giảm, giãn tiến độ, chuyển công năng của một số dự án bất động sản chưa cần thiết phải đầu tư sớm.

Nói cắt giảm nghe đơn giản, song trong mấy trăm dự án trải trên địa bàn ngót 2.000 km2, cái nào dừng hẳn, cái nào tạm dừng, cái nào cho “đi” tiếp lại là câu chuyện hết sức phức tạp. Chính vì thế, quá trình rà soát, “cân đong, đo đếm” của Bộ Xây dựng và thành phố Hà Nội đã kéo dài tới hơn 8 tháng mà vẫn chưa có kết quả. Một nhà đầu tư nói vui: “Mới chỉ thăm khám đã lâu như thế, chứ đâu đã được phẫu thuật”. Cũng vì thăm khám quá lâu, các dự án trong diện phải làm “xét nghiệm” đều bị tạm dừng đã hơn 8 tháng nên nhiều doanh nghiệp, nhà đầu tư bắt đầu… lên cơn sốt.

Than thở về chuyện chờ đợi này, ông Nguyễn Doãn Hoàn, Chủ tịch UBND huyện Thạch Thất cho biết, riêng huyện này có trên 100 dự án đầu tư đang phải tạm dừng chờ nghiên cứu quy hoạch chung Hà Nội. Điển hình như dự án Khu biệt thự nhà vườn tại xã Tiến Xuân, trước đây thuộc huyện Lương Sơn (tỉnh Hòa Bình), sau khi hợp nhất với Hà Nội đã thuộc phạm vi “phủ sóng” của huyện Thạch Thất. Tổng diện tích đất của dự án là 22,4 ha, do Công ty xây dựng Trường Giang làm chủ đầu tư. Mặc dù chủ dự án đã có đầy đủ thủ tục về đầu tư, thu hồi đất nhưng do phải chờ quy hoạch chung của Thủ đô sau khi mở rộng, nên dự án trên vẫn đang phải tạm dừng. Bên cạnh đó là dự án xây dựng một nhà máy xử lý nước và rác thải mini (số vốn đầu tư 5 tỷ đồng) của huyện, trước đây được thực hiện theo cơ chế cũ của tỉnh Hà Tây, nay cũng phải tạm dừng chờ quy hoạch tổng thể mới. Cũng theo ông Chủ tịch UBND huyện Thạch Thất, các dự án trên phải tạm dừng chờ thành phố rà soát và nhanh nhất cũng phải đến tháng 4, thành phố mới có thể có quyết định cuối cùng. Tuy nhiên, đây cũng mới chỉ là dự báo của huyện, còn thực tế có thể kéo dài lâu hơn.

Bức xúc vì bị treo

Cũng có số dự án bị “treo” do rà soát quy hoạch thuộc diện lớn nhất Hà Nội, ông Đỗ Lai Luật, Trưởng phòng Công thương huyện Quốc Oai ước tính, huyện này sẽ có tới 90% tổng số dự án thuộc nhóm phải xem xét điều chỉnh quy hoạch. Phản ánh thông tin từ các doanh nghiệp, ông Đỗ Lai Luật cho biết, nhà đầu tư đang mắc phải khó khăn rất lớn là không biết phải điều chỉnh nội dung như thế nào để phù hợp với quy hoạch. Bởi, quy hoạch chung còn đang giai đoạn... nghiên cứu. Thế nên, cơ quan cấp trên cũng không thể nói rõ quy hoạch không phù hợp ở điểm nào. Trưởng phòng Công thương huyện Quốc Oai tâm sự thật: "Chúng tôi là các cơ quan chuyên môn cấp dưới cũng chỉ biết thế, không có cách gì tháo gỡ giúp các doanh nghiệp”.

Cũng như Thạch Thất hay Quốc Oai, doanh nghiệp ở Hoài Đức, một trong những huyện nóng nhất về phát triển khu đô thị cũng đang dài cổ chờ được “lên thớt”. Ông Phạm Tiếp, Trưởng phòng Công thương huyện Hoài Đức nói thay nỗi bực dọc của doanh nghiệp: “Các doanh nghiệp đều có tâm tư nặng nề. Trong đó, nhiều nhà đầu tư bày tỏ sự khó chịu vì phải chờ đợi quá lâu. Tuy nhiên, ở vị trí nhà đầu tư, họ cũng chỉ biết... bức xúc và chờ đợi bởi quyết định cuối cùng thuộc về thành phố.” Là một trong số rất ít doanh nghiệp mạnh dạn “kêu” tới thành phố những khó khăn của doanh nghiệp khi dự án bị đình đốn, ông Nguyễn Đức Hùng - Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty phát triển nhà và đô thị - HUD (Bộ Xây dựng) cho rằng, cần đẩy mạnh việc rà soát lập kế hoạch đẩy nhanh tiến độ dự án ở Hà Tây (cũ) để giảm gánh nặng cho các nhà đầu tư. Ông Nguyễn Đức Hùng tỏ ra lo ngại bởi "khâu rà soát chậm sẽ dẫn đến dự án không đúng tiến độ, ảnh hưởng lớn đến nhà đầu tư”.

Hiện nay, số nhà đầu tư bị ảnh hưởng do rà soát đồ án quy hoạch, dự án đầu tư ở khu vực Hà Nội mới như HUD có thể lên tới hàng trăm. Bên cạnh việc mất đi cơ hội tăng tốc dự án trong khi giá nguyên vật liệu đầu vào đang hạ, lãi suất ngân hàng giảm, ưu đãi vay vốn đang rộng cửa..., doanh nghiệp rất có thể bị knock-out trong nay mai. Thế nhưng, nhiều nhà đầu tư bày tỏ, thà được “phán xét” sớm, để có thể nhanh chóng tìm cơ hội đầu tư khác, còn hơn khắc khoải chờ đợi kéo dài...!